滋賀医科大学/ 2025 年度/ 前期
2 滋賀医科大学 2025年 数学 第2問解答・解説 図形と計量 図形と方程式 微分法 積分法
1 問題2 答え3 解答1 問題滋賀医科大学 2025 年度第2問
O O O を原点とする
x y xy x y 平面上に点
A ( 1 , 0 ) A(1,0) A ( 1 , 0 ) をとる。第1象限に点
B B B を、
x x x 座標が1、
O B = 2 OB=2 O B = 2 となるようにとる。線分
A B AB A B 上に点
P P P があり、
∠ A O P = θ \angle AOP=\theta ∠ A O P = θ とする。ただし
0 ≦ θ ≦ π 0\leqq\theta\leqq\pi 0 ≦ θ ≦ π である。直線
O P OP O P 上に点
Q Q Q を、
x x x 座標が1以下、
P Q = 2 PQ=2 P Q = 2 となるようにとる。
P P P が線分
A B AB A B 上を動くとき、
Q Q Q の軌跡を
L L L とする。
(1) 線分
O P OP O P の長さを
θ \theta θ を用いて表せ。
(2)
Q Q Q の座標を
θ \theta θ を用いて表せ。
(3)
L L L 上で、
y y y 座標が最小となる点の座標を求めよ。
(4)
L L L と
x x x 軸で囲まれた部分の面積を求めよ。
まずは自分で解いてみましょう。解けたら「答え」、詰まったら「解答」で確かめられます。
2 答え答えを見る 自分の答えと照らし合わせる (1) O P = s e c θ ( 0 ≦ θ ≦ π / 3 ) . OP=secθ (0\leqq θ\leqq π/3). O P = sec θ ( 0 ≦ θ ≦ π /3 ) . (2) Q = ( 1 − 2 cos θ , ( sec θ − 2 ) sin θ ) Q=(1-2\cos\theta,(\sec\theta-2)\sin\theta) Q = ( 1 − 2 cos θ , ( sec θ − 2 ) sin θ ) .
(3) ( 1 − 2 2 / 3 , ( 2 1 / 3 − 2 ) 1 − 2 − 2 / 3 ) \left(1-2^{2/3},\ (2^{1/3}-2)\sqrt{1-2^{-2/3}}\right) ( 1 − 2 2/3 , ( 2 1/3 − 2 ) 1 − 2 − 2/3 ) .
(4) 2 π 3 + 3 2 − 2 log ( 2 + 3 ) \frac{2\pi}{3}+\frac{\sqrt3}{2}-2\log(2+\sqrt3) 3 2 π + 2 3 − 2 log ( 2 + 3 ) .
3 解答解答を見る 途中式つきの解答 解答 点
B B B は第1象限にあり、
x x x 座標が1、
O B = 2 OB=2 O B = 2 なので
B = ( 1 , 3 ) B=(1,\sqrt3) B = ( 1 , 3 ) である。
P P P は線分
A B AB A B 上を動くので、
0 ≦ θ ≦ π 3 0\leqq\theta\leqq\frac\pi3 0 ≦ θ ≦ 3 π 。
r = O P r=OP r = O P とすると
r cos θ = O A = 1 r\cos\theta=OA=1 r cos θ = O A = 1 より
O P = sec θ , P = ( 1 , tan θ ) .
OP=\sec\theta,\qquad P=(1,\tan\theta).
O P = sec θ , P = ( 1 , tan θ ) . (2) 直線
O P OP O P の方向の単位ベクトルは
( cos θ , sin θ ) (\cos\theta,\sin\theta) ( cos θ , sin θ ) 。距離が2である候補は
P ± 2 ( cos θ , sin θ ) P\pm2(\cos\theta,\sin\theta) P ± 2 ( cos θ , sin θ ) である。プラス側は
x = 1 + 2 cos θ > 1 x=1+2\cos\theta>1 x = 1 + 2 cos θ > 1 となり条件に合わないため、
Q = P − 2 ( cos θ , sin θ ) = ( 1 − 2 cos θ , ( sec θ − 2 ) sin θ ) .
Q=P-2(\cos\theta,\sin\theta)=\left(1-2\cos\theta,\ (\sec\theta-2)\sin\theta\right).
Q = P − 2 ( cos θ , sin θ ) = ( 1 − 2 cos θ , ( sec θ − 2 ) sin θ ) . (3)
y ( θ ) = ( sec θ − 2 ) sin θ y(\theta)=(\sec\theta-2)\sin\theta y ( θ ) = ( sec θ − 2 ) sin θ とおくと
y ′ ( θ ) = sec 2 θ − 2 cos θ = 1 − 2 cos 3 θ cos 2 θ .
y'(\theta)=\sec^2\theta-2\cos\theta=\frac{1-2\cos^3\theta}{\cos^2\theta}.
y ′ ( θ ) = sec 2 θ − 2 cos θ = cos 2 θ 1 − 2 cos 3 θ . 0 ≦ θ ≦ π 3 0\leqq\theta\leqq\frac\pi3 0 ≦ θ ≦ 3 π の範囲で、
θ \theta θ が大きくなると
cos θ \cos\theta cos θ は1から
1 2 \frac12 2 1 まで必ず小さくなるため、導関数はただ一度、
cos 3 θ 0 = 1 2 \cos^3\theta_0=\frac12 cos 3 θ 0 = 2 1 で負から正に変わる。よってここが最小点である。
cos θ 0 = 2 − 1 / 3 \cos\theta_0=2^{-1/3} cos θ 0 = 2 − 1/3 、
sin θ 0 = 1 − 2 − 2 / 3 \sin\theta_0=\sqrt{1-2^{-2/3}} sin θ 0 = 1 − 2 − 2/3 から
Q ( θ 0 ) = ( 1 − 2 2 / 3 , ( 2 1 / 3 − 2 ) 1 − 2 − 2 / 3 ) .
Q(\theta_0)=\left(1-2^{2/3},\ (2^{1/3}-2)\sqrt{1-2^{-2/3}}\right).
Q ( θ 0 ) = ( 1 − 2 2/3 , ( 2 1/3 − 2 ) 1 − 2 − 2/3 ) . (4)
x ( θ ) = 1 − 2 cos θ x(\theta)=1-2\cos\theta x ( θ ) = 1 − 2 cos θ は増加し、端点は
( − 1 , 0 ) (-1,0) ( − 1 , 0 ) 、
( 0 , 0 ) (0,0) ( 0 , 0 ) 、その間は
y < 0 y<0 y < 0 。したがって囲まれた面積は
S = − ∫ 0 π / 3 y ( θ ) x ′ ( θ ) d θ = 2 ∫ 0 π / 3 ( 2 − sec θ ) sin 2 θ d θ = [ 2 θ − sin 2 θ − 2 log ( sec θ + tan θ ) + 2 sin θ ] 0 π / 3 = 2 π 3 + 3 2 − 2 log ( 2 + 3 ) .
\begin{aligned}
S&=-\int_0^{\pi/3}y(\theta)x'(\theta)\,d\theta
=2\int_0^{\pi/3}(2-\sec\theta)\sin^2\theta\,d\theta\\
&=\left[2\theta-\sin2\theta-2\log(\sec\theta+\tan\theta)+2\sin\theta\right]_0^{\pi/3}\\
&=\frac{2\pi}{3}+\frac{\sqrt3}{2}-2\log(2+\sqrt3).
\end{aligned}
S = − ∫ 0 π /3 y ( θ ) x ′ ( θ ) d θ = 2 ∫ 0 π /3 ( 2 − sec θ ) sin 2 θ d θ = [ 2 θ − sin 2 θ − 2 log ( sec θ + tan θ ) + 2 sin θ ] 0 π /3 = 3 2 π + 2 3 − 2 log ( 2 + 3 ) . S = − ∫ 0 π /3 y ( θ ) x ′ ( θ ) d θ = 2 ∫ 0 π /3 ( 2 − sec θ ) sin 2 θ d θ = [ 2 θ − sin 2 θ − 2 log ( sec θ + tan θ ) + 2 sin θ ] 0 π /3 = 3 2 π + 2 3 − 2 log ( 2 + 3 ) . 読み終えたら解答を閉じて、もう一度自分の手で解いてみましょう。
この問題で使う考え方
座標と三角比 媒介変数表示 導関数による最小値 媒介変数による面積積分 答えと解答は AI で作成したものです。誤りに気づいたらお問い合わせ から教えてください。
滋賀医科大学の数学を、過去 10 年分まとめて解けるものがあったら使いたいですか?
まとめてほしい